2010 Türkiye anayasa değişikliği referandumu

Anayasada yapılan bir takım değişiklikler 12 Eylül 2010’da halk oylamasına sunuldu. 26 maddelik değişikliği içeren paket, TBMM tarafından kabul edilmesinin ardından dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından referanduma sunuldu. Referandum sonucunda %57.88 evet, %42.12 hayır oyu çıktı ve anayasa değişiklikleri kabul edildi. Bu referandum sonucunda şu maddeler değişti:

*Anayasa Mahkemesi’nde yedek üyelik sistemi kaldırılıyor. Mahkeme, “11 asıl 4 yedek” üye yerine “17 asıl” üyeden oluşacak. Anayasa değişikliğinin yürürlüğe girmesi durumunda mevcut yedek üyeler asıl üye sıfatını kazanacak.

*Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi 12 yıl olarak belirleniyor.

*Vatandaşlara Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapma hakkı veriliyor.

*Yüce Divan kararlarına karşı yeniden inceleme başvurusu yapılabilir. Genel Kurulun yeniden inceleme sonucunda verdiği kararlar kesindir.

*Anayasa Mahkemesi iki bölüm ve Genel Kurul halinde çalışır. Bölümler, başkanvekili başkanlığında dört üyenin katılımıyla toplanır. Genel Kurul, Mahkeme Başkanının veya Başkanın belirleyeceği başkanvekilinin başkanlığında en az oniki üye ile toplanır.

*Anayasa değişikliğinin iptali ve siyasi parti kapatma davalarında üyelerin 3/5’i yerine 2/3’ünün oyu aranacak.

*Anayasa Mahkemesi’nin üye yapısı değişti.

*Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun üye sayısı “7 asıl 5 yedek” üyeden “22 asıl 12 yedek” üyeye çıkarılıyor.

*Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun meslekten çıkarma cezalarına yargı denetimi getiriliyor.

*Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun yapısı değiştirildi.

*Yüksek Askeri Şura’daki ihraç kararlarına yargı denetimi getiriliyor.

*Memurlara verilen uyarma ve kınama cezalarına karşı yargıya gidilebilecek.

*Askeri yargının görev alanı daraltılıyor. Askerler ağır cezalık suçlarda sivil mahkemelerde yargılanacak.

*Savaş hali dışında siviller askeri mahkemede yargılanamayacak.

*Askeri yargı organlarının kuruluş ve işleyişinin “askerlik hizmetlerinin gereklerine göre düzenlenceceği” ibaresi anayasadan çıkarılıyor.

*12 Eylül Darbesinin sorumlularının yargılanmasını engelleyen “geçici 15. madde” kaldırılıyor.

*Kamu Denetçiliği Kurumu (ombudsmanlık) kuruluyor. TBMM Başkanlığına bağlı olarak kurulacak Kamu Denetçiliği Kurumu’nun başkanı olan “Kamu Başdenetçisi” TBMM’de gizli oyla seçilecek. İlk iki oylamada üye tam sayısının 2/3’ü, üçüncü oylamada salt çoğunluğu arancak. Salt çoğunluk sağlanamadığı takdirde en çok oy alan iki aday arasında yapılacak seçimde 1. olan aday Kamu Başdenetçisi olacak.

*Partisinin Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmasına eylem ve söylemleriyle neden olan milletvekillerinin milletvekilliği düşmeyecek.

*Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gazilere pozitif ayrımcılık getiriliyor.

*Kişilerin yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç sorusturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilecek.

*Memurlara toplu sözleşme hakkı veriliyor. Toplu sözleşme sırasında uyuşmazlık çıkması durumunda Uzlaştırma Kurulu’na başvurulacak. Uzlaştırma Kurulu ile ilgili hususlar kanunla düzenlenecek.

*TBMM Başkanlık Divanı için yasama dönemi başında seçilenlerin görev süresi 2 yıl, 2. devre için seçilenlerin görev süresi yasama döneminin sonuna kadar devam edecek.

*”Yargı yetkisinin idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunu denetimi ile sınırlı olduğu” ve “hiçbir suretle yerindelik denetimi şeklinde kullanılamayacağı” vurgulanıyor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir